اصول اولیه انتخاب سایز و تناسب دوچرخه

وقتی دوچرخه مناسب شما و متناسب با قد، انعطاف‌پذیری و استایل دوچرخه‌سواری شما باشد، شما عاشق سواری می‌شوید. دوچرخه‌ای که کاملا مناسب شما نباشد منجر به سواری ناکارآمد و دردهای عضلانی می‌شود و ناراحتی کلی منجر می‌شود شما از راندن دوچرخه برای مدت زمان یا مسافتی که مورد نظرتان بوده پشیمان شوید.

ویدئو: اصول انتخاب سایز و تنظیمات اولیه دوچرخه

 
چگونه دوچرخه را مناسب خود کنیم؟

چند اصل اولیه وجود دارد که برای تناسب هر دوچرخه‌ای که می‌خرید باید در نظر گرفته شود، در صورتیکه دوچرخه‌سواری حرفه‌ای هستید و به دنبال مشخصه‌های کارایی خاصی هستید سایز دوچرخه بسیار پیچیده می‌شود. در اینجا ما به بررسی سطوح اولیه تناسب دوچرخه می‌پردازیم.

  1. دوچرخه متناسب خود را بر اساس اینکه در حال حاضر چگونه سواری می‌کنید انتخاب کنید. شاید شما مشتاق باشید با وضعیت پایین، طولانی و ایرودینامیک مطابقت داشته باشید، اما برای تناسب دوچرخه، توانایی‌هایی حال حاضر خود را در نظر بگیرید. همچنان که روی قدرت، انعطاف‌پذیری و استقامت خود کار می‌کنید، می‌توانید بعدا تناسب جدید را تنظیم کنید.
  2. مطمئن شوید سایز فریم مناسب شماست. اگر سایز فریم درستی انتخاب نکرده باشید، برای اینکه احساس راحتی کنید دچار مشکل خواهید شد، فرقی نمی‌کند تنظیمات بعدی را انجام دهید یا نه. برای ارزیابی سایز فریم جزئیات را در ادامه بخوانید.
  3. با اجزاء موجود تنظیم را انجام دهید. برخی از تنظیمات با اجزاء موجود دوچرخه قابل انجام شدن هستند، شامل ارتفاع زین، زاویه زین و موقعیت جلو و عقب زین.
  4. اجزائی که می‌توانید تعویض کنید را بشناسید. برای مثال یک کرپی جدید می‌تواند برای داشتن موقعیت سواری راحت‌تر موقعیت دسته‌های فرمان را  تغییر دهد.
  5. تناسب گیره کفش خود را بررسی کنید. اگر چه این مورد در تناسب اولیه بحث نشده است، مطلع باشید که جایگذاری گیره روی کفش دوچرخه‌سواری نیز می‌تواند روی تناسب اثرگذار باشد. اگر خیلی جلو باشد منجر به زانودرد، ناراحتی آشیل و بی‌حسی می‌شود. اگر خیلی عقب باشد شما به انتقال قدرت بهینه از عضلاتتان به دوچرخه دست پیدا نخواهید کرد. برای اینکه مطمئن شوید گیره‌ها در جای درستی هستند با فروشنده‌ای متخصص مشورت کنید.
سایزبندی دوچرخه‌ها چگونه است؟

انواع مختلف دوچرخه دارای سایزبندی متفاوت هستند و تناسب آن‌ها کمی متفاوت است:

  • دوچرخه‌های جاده در سایزهای استاندارد (S, M, L) و همچنین سایزهای عددی عرضه می‌شوند. سایز یکسان در برندهای مختلف ممکن است بسیار متفاوت باشد و اعداد مربوط به اندازه‌گیری یکسانی نیستند. ممکن است شما با دوچرخه جاده کنندال ۵۴ دوچرخه‌سواری کنید اما سایز ۵۴ دایموندبک کاملا متفاوت است.
  • دوچرخه‌های کوهستان در سایزهای استاندارد (S, M, L) عرضه می‌شوند و تقریبا در همه برندها مشابه هستند. برای مثال اگر سایز S برندی برای شما مناسب است احتمالا در بقیه برندها نیست همین سایز مناسب شماست.
  • دوچرخه‌های هیبریدی، ترکیبی از جاده و کوهستان، با سایزبندی بیشتر از دوچرخه‌های جاده اما نه به انعطاف‌پذیری سایزبندی دوچرخه‌های کوهستان عرضه می‌شوند.
ارتفاع استنداُور فریم دوچرخه

ابتدا اطمینان حاصل کنید که می‌توانید دوچرخه را در حالیکه پاهایاتان صاف روی زمین است بین پاهایتان قرار دهید. وقتی این مورد را بررسی می‌کنید کفشی بپوشید که هنگام دوچرخه‌سواری از آن استفاده می‌کنید چرا که کفش به طول کلی پای شما می‌افزاید.

دوچرخه جاده: اگر دوچرخه دارای بخش بالایی صافی است که موازی زمین است، باید هنگام بلند کردن دوچرخه در حالیکه دوچرخه بین پاهای شماست حدود ۲/۵ سانتی‌متر فاصله بین لاستیک و زمین وجود داشته باشد. اگر دوچرخه دارای میله‌ بالایی شبیدار است (طراحی کامپکت یا شبه کامپکت) این فاصله باید حدود ۵ سانتی‌متر یا بیش‌تر باشد. دوچرخه بانوان و آقایان هر دو می‌توانند فریم‌های کامپکت داشته باشند.

دوچرخه کوهستان: وقتی دوچرخه را بلند می‌کنید باید حداقل ۵ سانتی‌متر فاصله بین لاستیک و زمین وجود داشته باشد. اگر دوچرخه شما دو کمک است، این فاصله می‌تواند بین ۲/۵ تا ۵ سانتی‌متر باشد چرا که کمک فنر هنگامی که شما روی دوچرخه می‌نشینید بر اثر وزن شما کمی فشرده می‌شود. گفته می‌شود مقدار این فاصله تحت تاثیر شیب میله بالایی است که به سمت چرخ عقب پایین می‌آید. برای مثال اگر شیب زیاد باشد، بدون در نظر گرفتن سایز فریم این فاصله باید خیلی زیاد باشد. به این خاطر، برای اینکه تناسب دوچرخه را تعیین کنید، شما نمی‌توانید صرفا به فاصله استنداُور اتکا کنید.

دوچرخه‌های هیبریدی: اگر دوچرخه هیبریدی شما برای رفت وآمد در شهر است از راهنمای دوچرخه جاده استفاده کنید. اگر استایل گشت‌زنی ساحل یا گام به گام دارد، لازم نیست در مورد ارتفاع استنداُور نگران باشید. اغلب این دسته دارای میله‌های به شدت شیب‌دار هستند که اجازه می‌دهند شما به آسانی روی دوچرخه بایستید و وقتی روی دوچرخه نشسته‌اید پاهایتان را بصورت صاف روی زمین قرار دهید.

ارتفاع استنداُور دوچرخه: نکات خرید آن‌لاین

بسیاری از برندهای دوچرخه‌سواری دارای چارت سایز برای فروش دوچرخه بصورت آن‌لاین هستند. به دنبال فهرست ارتفاع استنداُور بگردید و ارتفاع داخل پای خودر را در آن پیدا کنید. اختلاف بین ارتفاع داخل پای شما و ارتفاع استنداُور باید در محدوده هدف قرار گیرد. (برای مثال اگر ارتفاع داخل پای شما ۷۶ سانتی‌متر است، دوچرخه جاده با ارتفاع استنداُور ۷۳ سانتی‌متر برای شما مناسب است.)

برای اندازه‌گیری ارتفاع داخل پا: یک کتاب یا دفتر، قلم و متر بردارید. سپس:

  1. روبروی یک دیوار بایستید (در حالیکه کفش دوچرخه‌سواری به پا کرده‌اید)
  2. کتاب را بین دو پا قرار دهید، شیرازه کتاب را بالا نگاه دارید، مثل اینکه روی زین دوچرخه نشسته‌اید.
  3. برای مشخص کردن جایی که کتاب با دیوار برخورد می‌کند از مداد استفاده کنید.
  4. فاصله جایی که علامت زده‌اید را از زمین اندازه‌گیری کنید. این اندازه ارتفاع داخل پای شماست.
  5. اندازه‌گیری را بار دیگر تکرار کنید تا مطمئن شوید اندازه‌گیری دقیق انجام شده است.
تناسب دوچرخه: وضعیت قرار گرفتن بالاتنه

برای اینکه دوچرخه به خوبی متناسب شما باشد، دانستن ارتفاع استنداُور به تنهایی کافی نیست. دومین داده مهم طول مفید میله بالایی (ETT) است.

ETT فاصله افقی بین میله بالایی و میله زین تعریف می‌شود، صرف نظر از اینکه میله بالایی صاف است یا شیب‌دار. داشتن دوچرخه‌ای با ETT صحیح به شما کمک می‌کند وضعیت بالاتنه خود را با تنظیمات جزئی، بصورت دقیق تنظیم کنید.

بررسی وضعیت بالاتنه

وضعیت مناسب: هدف، رسیدن به وضعیتی از دوچرخه‌سواری است که برای استفاده از ترمز بدون اینکه از آن دور باشید مقدار نسبتا کمی خمش جذب شوک در بازوهای شما ایجاد شود. اگر راحتی مانند نواختن کلیدهای پیانو روی دسته فرمان را احساس می‌کنید، بازوهای شما در وضعیت خوبی قرار دارند.

برای دوچرخه جاده، بالاتنه شما باید زاویه ۴۵ درجه با لگن و زاویه ۹۰ درجه با بازوهایتان داشته باشد.

برای دوچرخه‌های هیبردی و کوهستان، این زوایای دقیق خیلی حیاتی نیستند چرا که وضعیت نشستن معمولا صاف و راحت است. بخصوص با دوچرخه‌های کوهستان، زمان زیادی در حالت ایستاده و نه نشسته روی زین می‌شود، بنابراین قرار گرفتن در موقعیت مناسب پدال‌زدن نشسته خیلی حیاتی نیست.

ارتفاع زین دوچرخه

با ارتفاع و موقعیت زین مناسب، شما شانس بیش‌تری برای پدال زدن موثر و استفاده‌ پرقدرت از عضلات اصلی پاهایتان را خواهید داشت.

برای بررسی موقعیت زین، از یک دوست کمک بگیرید تا در حالی که شما روی زین نشسته‌اید دوچرخه را صاف نگاه دارد.

وضعیت مناسب: در حالیکه پای شما در پایین‌ترین وضعیت پدال روی آن قرار دارد، پای شما باید کمی خم شده باشد، حدود ۸۰ تا ۹۰ درصد از کشش کامل پا. این قاعده برای دوچرخه‌های جاده، کوهستان و هیبریدی برقرار است.

تنظیم ارتفاع زین: اهرم روی زین را باز کنید (یا در صورتی‌که با پیچ بسته شده است از آچار استفاده کنید) و به اندازه‌ای که لازم است زین را بالا ببرید یا پایین بیاورید. توجه کنید که میله زین را از علامت مشخص شده بیش‌تر خارج نکنید. (اگر لازم است ارتفاع زین را به شدت تغییر دهید احتمالا بهتر است به دنبال سایز فریم دیگری باشید.)

قبل از راندن دوچرخه اهرم تنظیم‌کننده یا پیچ‌ها را سفت کنید. مراقب باشید بیش از حد اهرم را سفت نکنید بخصوص در مورد فریم‌ها و/یا میله زین با جنس فیبر کربن.

وضعیت جلو/عقب زین دوچرخه

وضعیت مناسب: وقتی پای شما در وضعیت ساعت ۳ روی پدال قرار می‌گیرد، زانوی شما باید همراستای پنچه پای شما باشد. یک خط عمودی از پایین کاسه زانوی شما بصورت مستقیم به پنجه پای شما برسد و از مرکز پدال عبور کند. در این وضعیت ساق پای شما کمی به سمت جلو تمایل دارد.

تنظیم وضعیت جلو/عقب: تنظیم را با شل کردن پیچ متصل کننده و جلو و عقب بردن زین به اندزه‌ای که لازم است انجام دهید. این کار برای دوچرخه جاده، کوهستان و هیبریدی انجام می‌شود ولی در نظر داشته باشید که این کار فقط برای شروع است. همچنان که تجربه بیشتری کسب می‌کنید ممکن است وضعیتی از زین را ترجیح دهید که کمی متفاوت باشد. در نهایت شیب زین را بررسی کنید. به جز چند مورد استثنا، زین باید موازی با زمین باشد. برای تنظیم شیب زین، به راحتی پیچ یا پیچ‌های متصل کننده که در قسمت بالایی میله زین هستند (دقیقا زیر زین) را شل کنید و هر تنظیمی لازم است اعمال کنید.

توجه کنید که پیچ متصل کننده زین متفاوت از پیچ متصل کننده میله زین است. قبل از سوار شدن، پیچ‌های زین را سفت کنید.

تناسب دوچرخه بانوان

معمولا بانوان شانه‌های کم‌عرض‌تر و پاهای بلندتری نسبت به بالاتنه‌شان دارند و دوچرخه‌های مخصوص بانوان برای برآورده کردن این نیازها طراحی شده‌اند. دوچرخه‌های بانوان معمولا دسته‌های فرمان باریک‌تری دارند و ابعاد فریم کامپکت یا کوتاه‌تر دارند. برخی از بانوان با دوچرخه آقایان احساس راحتی می‌کنند و تناسب خوبی دارند، اما دوچرخه‌های مخصوص بانوان برای برخی از آن‌ها مناسب‌تر است.

تناسب دوچرخه کودکان

اگر برای کودک تازه وارد دوچرخه می‌خرید توجه کنید که تناسب دوچرخه بسیار مهم است چرا که در این صورت هنگام یادگیری احساس راحتی می‌کند و اعتماد به نفس پیدا می‌کند.

ارتفاع استنداُور: همانند دوچرخه بزرگسالان ابتدا ارتفاع استنداُور را بررسی کنید. صرف نظر از استایل میله بالایی، به دنبال فاصله ۵ تا ۱۰ سانتی‌متری باشید.

ارتفاع زین: اغلب دوچرخه‌های کودکان برای دوچرخه‌سواری در حالت صاف طراحی شده‌اند. کودکان باید بتوانند راحت بنشینند و اطراف را به راحتی ببینید و دسته‌های فرمان را با خم شدن کم آرنج‌هایشان بگیرند. پاهای آن‌ها باید در حالتی که پدال در پایین‌ترین وضعیت قرار می‌گیرد کمی خم شود.