چگونه دوچرخه جاده انتخاب کنیم؟

دوچرخه‌سواری جاده راهی لذت‌بخش برای تناسب اندام و ملاقات با افراد جدید است و در حالیکه با سرعتی کم‌تر از خودرو حرکت می‌کنید می‌توانید محیط پیرامونتان را به خوبی تماشا کنید. این دوچرخه‌ها سریع، کارا و چالاک هستند.

قبل از اینکه در فروشگاه به جست‌وجوی دوچرخه بپردازید، پاسخ سوالات زیر را بدانید:

  • در حال حاضر استایل دوچرخه‌سواری شما چیست؟ برای بررسی اجمالی انواع استایل دوچرخه این مطلب را بخوانید: چگونه دوچرخه انتخاب کنیم؟
  • استایل دوچرخه‌سواری دوستانتان کدام است و پیشنهادشان برای شما چیست؟
  • بودجه شما برای خرید دوچرخه چقدر است؟ دوچرخه‌های جاده در محدوده قیمت گسترده‌ای عرضه می‌شوند. بعلاوه، در نظر گرفتن بودجه برای تجهیزات جانبی مانند کفش دوچرخه‌سواری، لباس و تجهیرات تعمیر اولیه را فراموش نکنید.

فروشنده متخصص می‌تواند جزئیات مربوط به جنس فریم، ژئومتری فریم و اجزاء آن را به شما ارائه دهد، بنابراین از این مطلب صرفا جهت نقطه شروع و داشتن اطلاعات اولیه استفاده کنید.

ویدئو: چگونه دوچرخه جاده انتخاب کنیم؟

 
دوچرخه جاده چیست؟

ابتدا، نگاهی اجمالی به اینکه چه چیزهایی دوچرخه جاده را از دوچرخه‌های کوهستان و هیبریدی متمایز می‌کند می‌اندازیم.

ویژگی‌ها

  1. اجزاء، لاستیک‌ها و فریم بسیار سبک
  2. دسته‌های فرمان خم‌شده (حلقه‌ای)
  3. تایر و لاستیک‌های باریک
  4. دوشاخ جلویی کامپوزیت (فیبر کربن)
  5. بدون کمک فنر
  6. استایل‌های مناسب بانوان و آقایان و محدوده وسیعی از سایزها

عملکرد

  1. مناسب برای علاقه‌مندان به تناسب اندام، دوچرخه‌سواران رویدادها و دوچرخه‌سواران مسابقه‌ای
  2. طراحی شده برای مسیرهای صاف (جاده‌ها، مسیرهای دوچرخه)؛ برای سطوح ناهموار و آسفالت نشده توصیه نمی‌شود.
  3. نسبت به بقیه انواع دوچرخه‌ها امکان دوچرخه‌سواری برای مسیرهای طولانی‌تر و مدت زمان بیش‌تر را فراهم می‌کند.
  4. مناسب برای تورهای دوچرخه‌سواری چند روزه با حمایت ماشین پشتیبان، چرا که معمولا برای حمل بارهای سنگین طراحی نشده‌اند.

اغلب دوچرخه‌های جاده نقاط اتصال باربند که در دوچرخه‌های رفت و آمد، جهانگردی و شهری پیدا می‌شود را ندارند. این به معنای این نیست که شما نمی‌توانید از دوچرخه جاده برای رفت و آمد استفاده کنید؛ فقط ممکن است لازم باشد لوازمتان را با کوله پشتی یا کیف رودوشی حمل کنید.

ژئومتری فریم

با وجود اینکه مدل‌های دوچرخه جاده مشابه هم هستند، تفاوت‌های نامحسوس و در عین حال مهمی در طراحی فریم آن‌ها وجود دارد.

ممکن است شما دوچرخه‌های طراحی شده با ژئومتری اسپورت (تفریحی) را دوست داشته باشید. این دوچرخه‌ها برای ۳ بار دوچرخه‌سواری در هفته هر بار به مسافت ۳۰ تا ۲۵۰ کیلومتر مناسب است. این نوع، برای سالانه چند بار سواری در مسافت‌های طولانی‌تر نیز مناسب است. وضعیت دوچرخه‌سواری بصورت صاف (نشستن راست) است و هدایت کردن آن از دوچرخه‌های سرعتی آسان‌تر است.

دوچرخه‌سواران مسابقات خواهان دوچرخه‌های جاده با ژئومتری سرعتی هستند. برای استفاده از این دوچرخه‌ها، دوچرخه سوار باید انعطاف‌پذیرتر باشد و به خوبی کشیده شود تا ویژگی ایرودینامیک بهبود پیدا کند. ویژگی‌های دوچرخه‌های سرعتی، فریم سرسخت‌تر، قطعات با کیفیت‌تر، چرخ‌های سبک‌تر و قیمت بالاتر است.

دوچرخه‌های جاده با فرمان صاف دارای ژئومتری فریم مشابه دوچرخه‌های اسپورت هستند ولی وضعیت نشستن راست‌تر است. این استایل از دوچرخه‌های جاده برای رفت و آمد بسیار محبوب است (نگاه کردن اطراف و مشاهده ترافیک آسان‌تر است) . دوچرخه‌های جاده با میله صاف معمولا با اقطعات سطح اولیه تا متوسط مجهز می‌شوند.

نکته خرید: دوچرخه‌ای با ژئومتری اسپورت انتخاب کنید مگر اینکه قصد استفاده از دوچرخه برای شرکت در مسابقات سرعت یا ورزش های سه‌گانه را دارید.

مواد مورد استفاده در ساخت فریم دوچرخه

انتخاب اولیه شما برای جنس فریم، آلومینیوم یا فیبر کربن است.

اغلب فریم‌های آلومینیومی برای دوچرخه‌سواری روان مناسب هستند و عموما ارزان‌تر از فریم‌های ساخته شده از فیبر کربن هستند. اغلب دوچرخه‌های جاده با فریم آلومینیومی در ترکیب با دو شاخ جلویی (فیبر کربن) عرضه می‌شوند تا برخی از لرزش‌های جاده را جذب کرده و کیفیت سواری بهتری ارائه کند.

دوچرخه با فریم فیبر کربنی معمولا سواری راحت‌تری از فریم آلومینیومی ارائه می‌دهد و لرزش‌ها را بهتر جذب می‌کند. این دوچرخه‌ها به دلیل فرایند ساخت پر دردسر معمولا گران‌تر از دوچرخه‌های با فریم آلومینومی هستند. با این وجود، کیفیت سواری به شدت وابسته به طراحی آن فریم خاص است، پس انتظار نتایج شگفت‌انگیز نداشته باشید.

نکته خرید: اگر باید سبک‌ترین و محکم‌ترین دوچرخه را داشته باشید، فریم فیبر کربنی برای شما مناسب است. اگر می‌خواهید برای تفریح و تناسب اندام دوچرخه‌سواری کنید و آرزوی سرعت ندارید، فریم آلومینومی برای شما مناسب است.

برای کسب دانش بیشتر در مورد مواد مورد استفاده در ساخت فریم این مطلب را مطالعه کنید: مواد مورد استفاده در ساخت فریم دوچرخه

اجزاء کلیدی دوچرخه

اجزاء اصلی که به فریم متصل می‌شوند عبارتند از:

  • محرک‌ها (طبق قامه، خودرو، زنجیر، شانژمان‌ها، اهرم‌های ترمز، اهرم‌های دنده).
  • چرخ‌ها (رینگ‌ها، توپی‌ها، محورها، پره‌ها).
  • ترمز‌ها، دسته‌های فرمان، زین و میله زین، پدال‌ها.

مجموعه‌ها

احتمالا گاهی اجزاء را به صورت مجموعه دیده‌اید. یک مجموعه، دسته‌ای از اجزائی است که با هم مطابقت دارند و متعلق به یک سازنده هستند. دوچرخه‌ای که دارای این مجموعه‌هاست در مقایسه با دوچرخه‌ای که دارای مجموعه‌ای از اجزاء با برندهای مختلف است ظاهری شیک، استوار و آراسته دارد.

از مجموعه‌ها معمولا برای توصیف کیفیت دوچرخه و مقایسه آن با دیگر دوچرخه‌ها استفاده می‌شود. شیمانو (shimano) و اس‌آر‌ای‌ام (SRAM) دو تامین کننده اصلی قطعات قسمت محرک (سیستم نده) دوچرخه هستند. در جدول زیر مدل‌های مجموعه‌های این دو تامین‌کننده مقایسه شده است.

استفاده در نظر گرفته شده

مدل شیمانو

مدل اس‌آر‌ای‌ام

سطح مبتدی

Sora

 

سطح استفاده عمومی

Tiagra

Apex

سطح متوسط

105

Rival

سطح بالا

Ultegra

Force

سطح مسابقه‌ای حرفه‌ای

Dura Ace

Red

طبق قامه و دنده

وقتی در مورد دوچرخه جاده صحبت می‌کنیم، بحث به سمت دنده سوق داده می‌شود. بیایید با طبق قامه شروع کنیم. این بخش شامل اجزائی است که پدال آن را می‌چرخاند و از طریق زنجیر موجب چرخیدن چرخ عقب می‌شود.

دوچرخه جاده می‌تواند طبق قامه‌ای سه‌تایی (triple)، دوتایی (double) یا کامپکت داشته باشد. این اعداد به تعداد و سایز حلقه‌های زنجیر اشاره دارند.

  • طبق قامه سه‌تایی دارای سه حلقه زنجیر است و معمولا با خودروی ۹ سرعته در چرخ عقب جفت می‌شود و در مجموع ۲۷ دنده ارائه می‌کند. این رایج‌ترین ترکیب‌بندی برای دوچرخه‌های جاده در سطح مبتدی است و گستره وسیعی از دنده‌هارا برای دوچرخه‌سواران فراهم می‌کند.
  • طبق قامه دوتایی و کامپکت هر دو دارای دو حلقه زنجیر در قسمت جلویی دوچرخه هستند و با خودروی ۱۰ سرعته در عقب جفت می‌شوند و در مجموع ۲۰ دنده ارائه می‌کنند. طبق قامه کامپکت دارای حلقه‌های زنجیر کوچک‌تر و تعداد دندانه‌های کم‌تر از طبق قامه دوتایی است و محدوده کم‌تری از دنده را ارائه می‌کند.

طبق قامه کامپکت آرایش رایج برای دوچرخه‌های دارای ژئومتری اسپورت است، بطوریکه محدوده مشابهی از دنده‌ها (از پایین تا بالا) همانند طبق‌های سه‌تایی ارائه می‌کند و در عین حال وزن کم‌تری دارد. همچنین طبق قامه کامپکت یا دوتایی نسبت به طبق قامه سه‌تایی، فاصله پاشنه بیشتری از بازوی طبق فراهم می‌کند که همین امر از مشکل بالقوه مالیده شدن کفش در هر بار چرخش پدال جلوگیری می‌کند.

نکته خرید: اگر به تازگی دوچرخه‌سواری جاده را شروع کرده‌اید و قصد دارید در تپه‌ها و دره‌های با شیب زیاد سواری کنید، طبق قامه سه‌تایی یا کامپکت برای شما مناسب است. دوچرخه‌سواران قدرتی و آن‌هایی که روی سطوح بدون شیب سواری می‌کنند طبق قامه دوتایی را ترجیح می‌دهند.

دندانه‌های حلقه‌های زنجیر

طبق قامه

تعداد دندانه‌ها

خودرو

تعداد کل دنده‌ها

موارد استفاده

سه تایی

۳۰/ ۳۹/ ۵۰

۹ سرعته

۲۷

دوچرخه‌های مبتدی

کامپکت

۳۴/ ۵۰

۱۰ سرعته

۲۰

رایج‌ترین در دوچرخه‌های تفریحی

دوتایی

۳۹/ ۵۳

۱۰ سرعته

۲۰

در برخی دوچرخه‌های سرعتی

محدوده دندانه‌ها روی خودرو (چرخ‌دنده) روی گستره دنده‌دهی دوچرخه تاثیرگذار است. بالاترین دنده (کوچکت‌ترین چرخ‌دنده) دارای ۱۱ یا ۱۲ دندانه است. پایین‌ترین دنده (بزرگ‌ترین چرخ‌دنده) ممکن از ۲۳ تا ۲۸ دندانه و حتی ۳۲ دندانه داشته باشد (مدل اپکس اس‌آرای‌ام).

سیستم دنده اپکس اس‌آر‌ای‌ام نوآوری جدیدی است که گستره‌ای وسیع‌تر از دنده نسبت به طبق قامه سه‌تایی ارائه می‌دهد اما از طبق قامه کامپکت استفاده می‌کند. این مزیت، به واسطه تغییر در طراحی شانژمان عقب با استفاده از دندانه‌های بیش‌تر روی خودرو (چرخ‌دنده عقب) نسبت به آنچه تا کنون روی دوچرخه‌های جاده امکان‌پذیر بوده به دست آمده است.

تغییر چرخ‌دنده عقب راهی ارزان‌تر برای تغییر سیستم دنده دوچرخه شماست، اما مسائل عدم سازگاری بالقوه‌ای وجود دارد. اگر می‌خواهید سیستم دنده دوچرخه خود را تغییر دهید با مکانیک فروشگاه دوچرخه صحبت کنید.

چرخ‌ها

چرخ‌ها اثر زیادی روی موارد زیر دارند:

  • وزن دوچرخه.
  • دوچرخه چقدر خوب شتاب می‌گیرد و حرکت می‌کند.
  • ایرودینامیک دوچرخه و کنترل در باد.

وقتی دوچرخه می‌خرید هیچ حقی برای انتخاب چرخ ندارید، مگر اینکه دوچرخه‌ای با ساخت سفارشی انتخاب کنید. با این حال می‌توانید بعد از خرید، مجموعه چرخ دوچرخه خود را ارتقا بخشید. همانند بقیه قسمت‌های دوچرخه، ارتقاء دوچرخه در طیف مدل خودش، با ارتقاء چرخ، چرخ‌ها سبک‌تر و سریع‌تر می‌شوند. دوچرخه‌سواران تفریحی نسبت به دوچرخه‌سواران مسابقه‌ای که همواره هنگام انتخاب چرخ هیجان‌زده می‌شوند، کم‌تر خود را درگیر انتخاب چرخ می‌کنند.

نکته خرید: ارتقاء مجموعه چرخ به عنوان بهترین راه برای کاهش وزن دوچرخه و افزایش سرعت واکنش‌پذیری آن شناخته می‌شود.

پدال‌ها

سوال رایج خریداران دوچرخه جاده این است: پدال‌ها کجا هستند؟

مدل‌های اولیه با پدال عرضه می‌شوند و معمولا دارای نگهدارنده پا هستند. اما تقریبا تمام مدل‌های سطح بالا بدون پدال به فروش می رسند. مطمئنا این غیر عادی به نظر می‌رسد. تصور سازندگان دوچرخه این است که دوچرخه‌سوار جاده ترجیح می‌دهد سیستم پدالی داشته باشد که برای کفشی که دارد مناسب باشد. این منطق موجب می‌شود شما به جای اینکه به دنبال تعویض پدال باشید، دقیقا پدالی که می‌خواهید را انتخاب کنید و روی دوچرخه کار گذارید.

اگر می‌خواهید پدال زدن شما کارآمد باشد باید از کفش‌های دوچرخه‌سواری و پدال‌هایی که گیره اتصال کفش دارند استفاده کنید. در غیر این صورت مثل این است که از بنزین با عدد اوکتان پایین برای راندن خودروی مسابقه‌ای استفاده کنید، درست است که خودرو حرکت می‌کند اما کارآیی آن پایین می‌آید. پدال‌ها در چند برند معروف عرضه می‌شوند (مانند شیمانو، لوک، تایم و اسپیدپلی) و هر برند دارای گستره‌ای از مدل‌هاست. قیمت بالاتر نشان‌دهنده حرکت بهتر، اصطکاک کم‌تر و وزن کم‌تر است.

برای داشتن اطلاعات بیش‌تر در این زمینه این مطالب را مطالعه کنید: چگونه پدال دوچرخه انتخاب کنیم؟ و چگونه کفش دوچرخه‌سواری انتخاب کنیم؟

اهرم‌های ترمز و طبق‌عوض‌کن 

در گذشته، این دو بخش مکانیسم‌های کاملا مجزایی داشتند که روی بخش‌های متفاوتی از دوچرخه قرار می‌گرفتند. امروزه این دو معمولا یکپارچه شده‌اند. حالت دقیق عملکرد می‌تواند بسته به مدل و برند متفاوت باشد.

با امتحان کردن دوچرخه‌های مختلف احتمالا شما مدل خاصی از عملکرد یک استایل را ترجیح می‌دهید. در مدل‌های شیمانو، اهرم‌های ترمز همانند طبق‌عوض‌کن هستند. در مدل‌های اس‌آر‌ای‌ام طبق‌عوض‌کن اهرمی کوچک‌تر است که پشت اهرم ترمز قرار گرفته و مستقل از مکانیسم ترمز است.

نکته خرید: مطمئن شوید وقتی ترمز می‌گیرید یا دنده را عوض می‌کنید به خوبی دسته فرمان را گرفته‌اید. ترمز گرفتن و تغییر دنده را در حالتی که دست‌هایتان در قسمت بالایی و پایین میله است امتحان کنید. اگر دست‌های کوچکی دارید از فروشنده بخواهید آن را تنظیم کند و ببینید چگونه کار می‌کند. این تنظیم می‌تواند یک چرخاندن ساده یا افزودن نوار باشد.

گرفتن اندازه فریم مناسب

اغلب مدل‌های دوچرخه جاده در شش سایز مختلف فریم عرضه می‌شوند، بعلاوه فریم‌های مخصوص بانوان. اینکه فریمی متناسب با ژئومتری بدنتان بگیرید بسیار حائز اهمیت است. سایز فریم مناسب شما به طور قابل توجهی راحت‌تر است و نسبت به فریمی که خیلی بزرگ یا خیلی کوچک باشد بهتر می‌توانید با آن کنار بیایید.

سایزهای فریم ممکن است بصورت سانتی‌متر – که نشاندهنده طول لوله زین است- یا بصورت رایج‌تر از سایز XS تا XL بیان شود. توجه کنید که دوچرخه‌های بانوان و آقایان با سایز یکسان دارای فریم یکسانی نیستند. فریم بانوان دارای میله بالایی کوتاه‌تری است، چرا که بانوان معمولا بالاتنه و دستان کوتاه‌تری از مردان هم‌قدشان دارند.

چطور متوجه شویم سایز فریم مناسب ماست؟ یک فروشنده دوچرخه با تجربه می‌تواند با نگاه کردن به تناسب شما، شما را راهنمایی کند و برخی فروشگاه‌ها دارای سیستم تناسب یا محاسبه‌گر مانند کیت تناسب دوچرخه هستند که سایز فریم مناسب برای شما را تعیین می‌کند.

فروشنده همچنین باید در مورد تجربه دوچرخه‌سواری، انعطاف‌پذیری، استایل سواری و اهداف شما سوالاتی بپرسد تا پیشنهاد مناسب‌تری از سایز فریم به شما ارائه کند. فاصله استنداُور نیز مهم است و حیاتی‌ترین فاکتور تعیین کننده سایز فریم، طول دوچرخه است که روی فاصله زین تا دسته‌های فرمان موثر است.

یک اندازه‌گیری ساده برای تعیین سایز فریم مناسب شما به معنی تناسب دوچرخه با شما نیست. این اندازه‌گیری صرفا نقطه شروع است. در مورد تناسب دوچرخه در ادامه مطلب بیش‌تر بخوانید.

دوچرخه و جیب شما

در مقایسه با دیگر انتخا‌های شما برای حمل و نقل، دوچرخه ارزش زیادی برای جیب شما دارند. برندهای دوچرخه نیز بسیار رقابتی هستند.

فاکتورهای اصلی تاثیرگذار روی قیمت دوچرخه عبارتند از:

  • جنس فریم
  • کیفیت قطعات

دوچرخه با فریم فیبر کربن گران‌تر از دوچرخه با فریم آلومینیوم یا استیل است، و قطعات با کیفیت‌تر گران‌تر از قطعات معمولی هستند. برای توجیه هزینه‌های بیشتر در نظر بگیرید  توانایی شما چقدر است و آیا قصد دارید از آن‌ها بطور منظم استفاده کنید. سعی کنید نیازهایتان را مشخص کنید و ببینید چه سطحی از کیفیت دوچرخه شما را راضی نگاه می‌دارد.

نکته خرید: معمولا خرید یک دوچرخه با کیفیت در طولانی مدت هزینه کم‌تری از خرید یک دوچرخه معمولی و ارتقاء دادن آن در پی دارد. 

در هنگام تخصیص بودجه برای خرید، هزینه رکاب و کفش را نیز در نظر داشته باشید.دیگر تجهیزات اولیه عبارتند از:

تجهیزات دوچرخه‌سوار

تجهیزات دوچرخه

کلاه ایمنی

تایر و کیت تعمیر

کفش

تیوب یدکی

شورت

کیف زین

دستکش

تلمبه کوچک

پیراهن دوچرخه‌سواری

تلمبه زمینی

بادگیر

روغن زنجیر

قمقمه آب

کیت تمیزکننده دوچرخه

 

ابزار چند کاره دوچرخه

 

بست قمقمه

 

کامپیوتر دوچرخه

 

سواری آزمایشی داشته باشید

از فروشنده بخواهید تا چند دوچرخه را تست کنید. با کمک فروشنده متخصص انتخاب‌های خود را به دو یا سه دوچرخه محدود کنید. حتی اگر قیمت آن‌ها مشابه باشد، احساس سواری روی آن‌ها متفاوت خواهد بود. با هر دوچرخه حدود ۱۰ تا ۱۵ دقیقه دور بزنید و سعی کنید مسیر دارای تنوع باشد، مثلا کمی سربالایی یا سرازیری دشاته باشد. در اغلب موارد یکی از دوچرخه‌ها حس بهتری به شما منتقل می‌کند. شما به دوچرخه‌ای نیاز دارید که کشش بدنتان روی آن طبیعی باشد.

سایز فریم درست نقطه شروع برای داشتن دوچرخه متناسب است. مرحله الزامی دیگر، بررسی فروشگاه و قرار دادن ارتفاع زین در حالت مناسب برای شماست.

گام بعدی، سرمایه‌گذاری روی داشتن تناسب حرفه‌ای است. تناسب حرفه‌ای شامل مشاهده، اندازه‌گیری و تنظیم موقعیت گیره کفش، ارتفاع زین و موعقیت افقی آن، فاصله تا دسته‌های فرمان و زوایای بدن نسبت به دوچرخه است. هدف از این کار بهینه کردن راحتی شما روی دوچرخه و کاهش یا حذف دردهاست. بعلاوه موجب بهبود کارایی پدال زدن شما و کنترل دوچرخه می‌شود و می‌توانید از سواری لذت بیش‌تری ببرید.